Pożyczka dla zadłużonych: ryzyka i bezpieczniejsze wyjścia

Czy pożyczka dla zadłużonych rozwiązuje problem?

Zacznij od rozróżnienia dwóch sytuacji: masz zobowiązania, które obsługujesz z bieżących dochodów, albo potrzebujesz nowych pieniędzy, ponieważ nie wystarcza ci na dotychczasowe raty. W drugim przypadku kolejna pożyczka nie usuwa przyczyny problemu.

Gdy pożyczasz na spłatę wcześniejszego zobowiązania, przenosisz obowiązek zapłaty na przyszłość. Jeśli dochody i wydatki się nie zmienią, przy następnym terminie może ponownie zabraknąć pieniędzy. Koszty nowego finansowania dodatkowo zwiększą sumę potrzebną do rozliczenia zobowiązań.

Poradnik UOKiK z 2012 roku przestrzegał przed zaciąganiem nowych kredytów na spłatę poprzednich jako nieskutecznym rozwiązaniem na dłuższą metę.

Podstawowe pytanie brzmi: z czego spłacisz nowe zobowiązanie bez zaciągania następnego? Jeżeli odpowiedzią jest kolejna pożyczka, zatrzymaj poszukiwanie finansowania i przygotuj plan wyjścia z zadłużenia.

Dlaczego hasło „bez odmowy” powinno wzbudzić ostrożność?

Przed zawarciem umowy o kredyt konsumencki kredytodawca ma obowiązek ocenić zdolność kredytową konsumenta. Instytucja pożyczkowa uzależnia udzielenie takiego kredytu od pozytywnej oceny zdolności kredytowej.

Nie traktuj więc reklamy „dla każdego” jako potwierdzenia, że otrzymasz pieniądze niezależnie od swojej sytuacji. Również szybka pożyczka dla zadłużonych wymaga spokojnego przeczytania warunków. Różnice między instytucją pożyczkową a bankiem wyjaśnia artykuł o pożyczce pozabankowej.

Poniższe sygnały są powodami do przerwania decyzji i sprawdzenia dokumentów. Same w sobie nie przesądzają, że doszło do oszustwa.

W ostrzeżeniu z 2013 roku UKNF i UOKiK pisały o ryzyku wpłacania pieniędzy przed podpisaniem umowy bez znajomości jej warunków oraz o zgłoszeniach osób, które po wniesieniu opłaty nie otrzymały ani pożyczki, ani zwrotu pieniędzy.

Jak sprawdzić, czy masz z czego spłacać?

Zanim złożysz wniosek, przygotuj zestawienie oparte na rzeczywistych wpływach i rachunkach:

1. Spisz zobowiązania. Zapisz wierzyciela, saldo, ratę, termin płatności oraz zaległości. Oddziel kwoty potwierdzone dokumentami od tych wymagających wyjaśnienia.
2. Ustal dochód, na którym możesz polegać. Nie opieraj planu na nieprzyznanej premii, planowanej sprzedaży rzeczy ani niepewnym zleceniu.
3. Odejmij niezbędne wydatki. Uwzględnij mieszkanie, jedzenie, leczenie i dojazdy oraz wydatki nieregularne.
4. Porównaj pozostałą kwotę z ratami. Sprawdź również, czy pieniądze wpływają przed terminami płatności.
5. Przeanalizuj słabszy miesiąc. Oceń, czy niższy dochód lub nieplanowany wydatek ponownie zmusi cię do pożyczania.

Przykładowo: jeżeli po opłaceniu podstawowych potrzeb nie wystarcza ci na obecne raty, dodatkowa rata nie zmieści się w tym samym budżecie. Samo przesunięcie płatności nie tworzy nowych dochodów.

Dalsze kroki porządkuje poradnik jak wyjść z długów.

Co zrobić zamiast kolejnej pożyczki?

Przygotuj rozmowę z wierzycielem

Zbierz umowę, aktualne saldo, harmonogram i korespondencję. Ustal kwotę, którą możesz regularnie przeznaczać na spłatę, i zapytaj o możliwość zmiany warunków, na przykład terminów płatności lub harmonogramu.

Nie zakładaj z góry zgody na propozycję. Poproś o warunki na piśmie i sprawdź, jak zmiana wpłynie na łączną sumę do zapłaty. Nie deklaruj raty, której nie udźwignie twój budżet.

Skorzystaj z nieodpłatnego poradnictwa

Doradca obywatelski może pomóc przeanalizować sytuację, przygotować plan działania i przejść przez jego realizację. Informacji o punktach szukaj w starostwie, urzędzie gminy lub miasta. Zasady i sposób zapisu opisuje artykuł o pomocy w oddłużaniu.

Zapytaj przy zapisie, jakie oświadczenia są potrzebne na poradę; przy poradzie stacjonarnej jest to oświadczenie pisemne o braku możliwości poniesienia kosztów odpłatnej pomocy prawnej, przy zdalnej ustne.

Przed spotkaniem przygotuj dokumenty dotyczące wszystkich zobowiązań oraz zestawienie dochodów i wydatków. Zapisz też pytania, zwłaszcza dotyczące otrzymanych pism i niezrozumiałych zapisów umowy.

Konsolidację oceń na podstawie całego rozliczenia

Jeśli rozważasz połączenie zobowiązań, porównaj sumę pozostałą do zapłaty w obecnych umowach z pełną sumą do zapłaty w nowej. Sprawdź długość spłaty, opłaty oraz to, które zobowiązania zostaną zamknięte.

Niższa rata przy większej liczbie płatności może oznaczać większy łączny wydatek. Nie dobieraj dodatkowej gotówki bez uwzględnienia jej w rachunku. Więcej wyjaśnia poradnik o konsolidacji kredytów.

Zobacz też: kredyt konsolidacyjny dla zadłużonych i konsolidacja chwilówek.

Gdy nie widzisz realnej drogi do spłaty, przygotuj szerszą ocenę sytuacji

Nie przyjmuj kolejnych zobowiązań wyłącznie po to, by odsunąć trudną decyzję. Omów z doradcą dostępne rozwiązania, ich warunki i konsekwencje. Do takiej rozmowy możesz przygotować się, czytając o pomocy w oddłużaniu oraz upadłości konsumenckiej.