Problemy ze spłatą kredytu: co zrobić przed zaległością

Zacznij od ustalenia, dlaczego zabraknie na ratę

Przed kontaktem z bankiem rozdziel dwa problemy: brak pieniędzy w konkretnym dniu i zbyt wysoką ratę względem regularnych dochodów. Przesunięcie terminu płatności warto rozważyć, gdy wynagrodzenie wpływa później niż przypada rata. Przy trwałym spadku dochodów szukaj rozwiązania, które zmieni miesięczne obciążenie.

Przygotuj krótkie zestawienie:

• pewne dochody i daty ich wpływu;
• konieczne wydatki na mieszkanie, żywność, leczenie i dojazdy;
• wszystkie raty oraz pozostałe zobowiązania;
• dostępne oszczędności;
• kwotę, którą możesz przeznaczać na spłatę po pokryciu koniecznych wydatków.

Nie opieraj propozycji dla banku na premii, nowej pracy czy sprzedaży rzeczy, dopóki nie masz pewności, że pieniądze rzeczywiście otrzymasz. Jeśli budżet nie pozwala na żadną regularną wpłatę, napisz o tym wprost zamiast deklarować ratę, której nie utrzymasz.

Gdy trudność dotyczy kilku zobowiązań, przygotuj wspólny plan wyjścia z długów. Wniosek do jednego banku powinien uwzględniać także pozostałe płatności.

O jakie zmiany możesz zapytać bank

Restrukturyzacja oznacza zmianę warunków lub terminów spłaty. W ustawowej procedurze opisanej w art. 75c Prawa bankowego jej podstawą jest ocena sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy, a warunki uzgadniają bank i kredytobiorca. Nie oznacza to automatycznej zgody na wybrany przez ciebie wariant.

Przed powstaniem zaległości przedstaw bankowi propozycję dopasowaną do przyczyny trudności. Poniższe możliwości potraktuj jako tematy do rozmowy, nie jako listę rozwiązań gwarantowanych w każdej umowie.

Nie oceniaj propozycji wyłącznie po najbliższej racie. Poproś o harmonogram obejmujący cały pozostały okres oraz zestawienie odsetek, opłat i łącznej kwoty do zapłaty. Sprawdź zwłaszcza, czy po okresie ulgi nie pojawia się płatność przekraczająca twoje możliwości.

Przykład: przesunięcie terminu czy obniżenie raty?

Jeżeli pensja pokrywa wydatki i ratę, lecz wpływa już po terminie płatności, w pierwszej kolejności zapytaj o zmianę dnia spłaty. Jeśli po utracie części dochodów pieniędzy brakuje przez cały miesiąc, samo przesunięcie daty nie usuwa niedoboru. W takiej sytuacji przedstaw bankowi budżet i poproś o wariant zmniejszający bieżące obciążenie.

Jak przygotować wniosek o zmianę warunków spłaty

Skontaktuj się z bankiem kanałem wskazanym do obsługi twojego kredytu. Ustal, jaki formularz i dokumenty są potrzebne, a następnie zachowaj kopię wniosku oraz potwierdzenie jego złożenia.

We wniosku uwzględnij:

1. Umowę, której dotyczy prośba — podaj jej numer.
2. Przyczynę trudności — opisz, co zmieniło się w dochodach lub koniecznych wydatkach.
3. Przewidywany czas problemu — zaznacz, które informacje są pewne, a które pozostają szacunkiem.
4. Aktualne możliwości spłaty — przedstaw kwotę wynikającą z budżetu.
5. Proponowaną zmianę — wskaż rozwiązanie i poproś o przedstawienie dostępnych wariantów.
6. Dokumenty potwierdzające sytuację — dołącz wymagane przez bank potwierdzenia.

Możesz oprzeć treść na takim szkicu:

Przewiduję trudność z terminową spłatą kredytu z powodu [przyczyna]. Po pokryciu koniecznych wydatków mogę obecnie przeznaczać na ratę [kwota]. Proszę o rozpatrzenie zmiany warunków spłaty poprzez [propozycja] oraz przedstawienie harmonogramu i kosztów dostępnych rozwiązań.

To pomoc w uporządkowaniu informacji, a nie zamiennik formularza wymaganego przez bank.

Do czasu uzgodnienia zmiany traktuj dotychczasowy harmonogram jako obowiązujący. Nie zakładaj, że rozmowa telefoniczna lub samo wysłanie wniosku przesuwa termin raty. Poproś o jednoznaczne potwierdzenie, od kiedy i na jakiej podstawie obowiązują nowe zasady.

Fundusz Wsparcia Kredytobiorców przy kredycie mieszkaniowym

Jeśli spłacasz kredyt mieszkaniowy i masz trudności finansowe, sprawdź możliwość pomocy z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców, czyli FWK. Wniosek składa się bezpośrednio w banku, który udzielił kredytu mieszkaniowego.

W 2026 roku wsparcie na raty może wynosić maksymalnie 3000 zł miesięcznie i być wypłacane przez maksymalnie 40 miesięcy. Kwota jest ustalana indywidualnie w zależności od wysokości raty. Nie zakładaj więc, że otrzymasz maksymalną pomoc lub że pokryje ona całą płatność.

Wsparcie ma charakter zwrotny. Zwrot rozpoczyna się po upływie dwóch lat od wypłaty ostatniej raty wsparcia i odbywa się w 200 równych, nieoprocentowanych ratach.

Przed złożeniem wniosku poproś bank o sprawdzenie:

• przesłanek określonych w ustawie (bank wskaże, które dotyczą twojej sytuacji);
• wyłączeń, które mogą uniemożliwić przyznanie pomocy;
• wymaganych dokumentów i sposobu ustalenia dochodu;
• przewidywanej daty pierwszej wypłaty;
• kwoty, którą nadal musisz dopłacać samodzielnie;
• obowiązków w razie zmiany twojej sytuacji.

Spełnienie pojedynczego kryterium nie powinno zastępować sprawdzenia wszystkich warunków. Nie pomijaj najbliższej raty tylko dlatego, że planujesz wystąpić o FWK.

Co zrobić, jeśli zaległość jednak powstanie

Odbieraj korespondencję i sprawdzaj daty doręczenia. Jeśli art. 75c Prawa bankowego ma zastosowanie do twojego kredytu (zapytaj o to bank), to gdy kredytobiorca opóźnia się ze spłatą, bank wzywa go do zapłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych.

W wezwaniu bank informuje także o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację w terminie 14 dni roboczych od otrzymania wezwania. To odrębna informacja od terminu wyznaczonego na zapłatę — przeczytaj oba pouczenia.

Jeżeli bank odrzuci wniosek o restrukturyzację w tej procedurze, powinien bez zbędnej zwłoki przekazać szczegółowe pisemne wyjaśnienia przyczyny odmowy. Wykorzystaj je do oceny, czy możesz uzupełnić dokumenty lub przedstawić inną, wykonalną propozycję. Przy zastrzeżeniach do sposobu rozpatrzenia sprawy opisz je w reklamacji i zachowaj odpowiedź banku.

Aktualny status ustawowych wakacji kredytowych opisuje osobny tekst.