BIK: czym jest Biuro Informacji Kredytowej i co o tobie wie

Czym zajmuje się BIK?

Biuro Informacji Kredytowej zbiera historię kredytową konsumentów i przedsiębiorców. Dane przekazują mu banki, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, czyli SKOK-i, oraz instytucje pożyczkowe.

W bazie znajdują się zarówno informacje o zobowiązaniach spłacanych terminowo, jak i o zaległościach. Sam fakt posiadania historii w BIK nie oznacza więc problemów ze spłatą. Jeśli jednak masz zaległości, zacznij od planu wyjścia z długów.

BIK działa na podstawie przepisów Prawa bankowego, w tym art. 105 ust. 4, który pozwala bankom tworzyć instytucje gromadzące takie informacje. Zasady przetwarzania informacji o osobach fizycznych, w tym po zakończeniu spłaty, określa przede wszystkim art. 105a tej ustawy.

Jakie dane o tobie trafiają do BIK?

Zakres informacji jest szerszy niż kwota pozostałego zadłużenia. Obejmuje dane pozwalające powiązać zobowiązanie z właściwą osobą oraz odtworzyć przebieg spłaty.

Historia może dotyczyć kredytu hipotecznego, pożyczki, zakupów na raty, karty kredytowej czy limitu w rachunku. Znaczenie mogą mieć również poręczone przez ciebie kredyty.

Przykładowo: jeśli kupujesz sprzęt na raty i regulujesz je zgodnie z harmonogramem, do BIK trafiają także informacje o prawidłowej spłacie. Nie trzeba mieć zaległości, aby dane o zobowiązaniu znalazły się w bazie.

Skąd BIK otrzymuje informacje?

W przypadku historii kredytowej źródłem są instytucje finansowe. Dane pojawiają się już na etapie ubiegania się o kredyt, a po jego udzieleniu przekazywane są informacje o kolejnych spłatach.

BIK pozyskuje również dane z rejestrów publicznych, między innymi dotyczące upadłości i restrukturyzacji. Dlatego zakres przetwarzanych informacji nie ogranicza się do harmonogramów i wpłat rat.

Kto ma dostęp do twoich danych w BIK?

Dane kredytowe w BIK nie są publiczną wyszukiwarką, w której dowolna osoba może sprawdzić twoje zadłużenie. Dostęp do informacji objętych tajemnicą bankową zależy od uprawnienia wynikającego z przepisów i celu ich wykorzystania.

Z informacji korzystają przede wszystkim banki, SKOK-i i instytucje pożyczkowe, między innymi przy ocenie zdolności kredytowej oraz analizie ryzyka. Poszczególne instytucje mogą otrzymywać dane w granicach właściwej dla nich podstawy prawnej.

Ty również masz prawo dostępu do swoich danych i uzyskania ich kopii. Pozwala to sprawdzić, jakie informacje na twój temat są przetwarzane.

Jak długo BIK przetwarza dane?

Spłata kredytu nie zawsze kończy przetwarzanie informacji o nim. Trzeba odróżnić wykorzystanie danych przy ocenie kolejnego wniosku od przetwarzania ich w innych, prawnie określonych celach.

Tabela przedstawia główne zasady dotyczące danych o zobowiązaniach. Nie wyznacza jednego terminu usunięcia wszystkich informacji, które BIK może przetwarzać w różnych celach.

Kiedy dane po spłacie mogą być wykorzystywane bez zgody?

Art. 105a ust. 3 Prawa bankowego przewiduje taką możliwość, gdy osoba nie wykonała zobowiązania lub dopuściła się zwłoki przekraczającej 60 dni. Dodatkowo, po wystąpieniu tych okoliczności, musi upłynąć co najmniej 30 dni od poinformowania jej przez kredytodawcę o zamiarze przetwarzania danych bez zgody.

Te warunki trzeba rozpatrywać łącznie. Samo krótkie opóźnienie nie wystarcza do zastosowania tej podstawy po wygaśnięciu zobowiązania.

Maksymalny okres 5 lat liczy się od wygaśnięcia zobowiązania. Nie jest to termin liczony od pierwszej niezapłaconej raty ani od otrzymania informacji od kredytodawcy.

Co oznacza okres 12 lat?

Prawo bankowe przewiduje osobną podstawę przetwarzania danych bankowych do celów stosowania określonych metod i modeli. Dla tej podstawy wskazuje okres 12 lat od wygaśnięcia zobowiązania.

Ten okres dotyczy odrębnego celu, czyli stosowania przez banki metod i modeli wewnętrznych, a nie bieżącej oceny zdolności kredytowej.

Czy BIK decyduje, czy dostaniesz kredyt?

Decyzję podejmuje kredytodawca. Informacje z BIK pomagają mu ocenić historię spłaty, ale instytucja finansowa bierze pod uwagę także aktualną zdolność kredytową i własne zasady udzielania finansowania.

Terminowe regulowanie dotychczasowych zobowiązań nie stanowi gwarancji otrzymania kolejnego kredytu. Z kolei samo pojawienie się twoich danych w BIK nie jest równoznaczne z odmową.

Co zrobić, jeśli dane są nieprawidłowe?

Możesz żądać sprostowania błędnych danych. Instytucja, która przekazała dane o kredycie, może być właściwym adresatem sprostowania.

Przygotuj wskazanie zobowiązania, opis rozbieżności i dokumenty pozwalające ją wyjaśnić, na przykład potwierdzenie spłaty. BIK może wskazać, gdzie zgłosić sprawę.

Sprostowanie nieprawidłowej informacji to inna sytuacja niż żądanie usunięcia prawidłowej historii. Możliwość dalszego przetwarzania zależy od podstawy prawnej, celu oraz spełnienia odpowiednich warunków.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy można być w BIK bez zaległości?

Tak. BIK gromadzi także informacje o kredytach i pożyczkach spłacanych terminowo. Obecność danych w bazie sama w sobie nie świadczy o zadłużeniu przeterminowanym.

Czy karta kredytowa i limit w koncie też trafiają do BIK?

Tak, historia kredytowa może obejmować również kartę kredytową oraz limit w rachunku. Nie ogranicza się do kredytów spłacanych w miesięcznych ratach.

Czy odwołanie zgody usuwa całą historię?

Nie. Odwołanie zgody dotyczy przetwarzania, którego podstawą jest właśnie zgoda. Nie wyłącza odrębnych podstaw ustawowych, na przykład przetwarzania po spełnieniu warunków dotyczących zaległości.

Czy po spłacie zaległości trzeba czekać 5 lat na usunięcie danych?

Nie ma takiej zasady dla każdego zobowiązania. Okres do 5 lat bez zgody dotyczy sytuacji spełniających przesłanki ustawowe. Osobno należy ocenić przetwarzanie na podstawie zgody oraz w innych prawnie określonych celach. Więcej o granicach usuwania danych znajdziesz w tekście o czyszczeniu BIK.

Do kogo kierować sprostowanie błędnych danych w BIK?

Zacznij od instytucji, która przekazała dane, albo zapytaj BIK, gdzie zgłosić sprawę. Zgłoszenie powinno jasno wskazywać, kto przekazał dane i na czym polega błąd.